Номер 159, страница 118 - гдз по белорусскому языку 9 класс учебник Валочка, Васюковіч

159. Прачытайце тэкст. Якія моўныя сродкі выкарыстоўвае паэт, каб перадаць захапленне гісторыяй і прыродай роднага краю?

Дзе мой край? Там, дзе вечную песню пяе Белавежа,

Там, дзе Нёман на захадзе помніць варожую кроў,

Дзе на ўзвышшах Наваградскіх дрэмлюць суровыя вежы

І вішнёвыя хаты глядзяцца ў шырокі Дняпро.

Ты ляжыш там, дзе сіняя Прыпяць ласкава вецця,

Дзе Сафія плыве над Дзвіною, нібы карабель...

Там, дзе сэрца маё з першым крокам, як молат, заб’ецца,

Калі б нават сляпым і глухім я прыйшоў да цябе...

У. Караткевіч.

✍️ Растлумачце пастаноўку знакаў прыпынку паміж часткамі складаных сказаў. Як бы вы адказалі на пытанне, сфармуляванае ў пачатку верша?

159. Каб перадаць захапленне гісторыяй і прыродай роднага краю, паэт выкарыстоўвае наступныя моўныя сродкі:

- рытарычнае пытанне (Дзе мой край?), якое задае тэму і настрой верша;

- анафару (адзінапачатак): паўторы слоў «Дзе» і «Там, дзе» ствараюць урачысты, узнёслы тон;

- эпітэты, якія дапамагаюць стварыць яскравыя вобразы (вечную песню, варожую кроў, суровыя вежы, вішнёвыя хаты, шырокі Дняпро, сіняя Прыпяць);

- увасабленні, што ажыўляюць прыроду і гістарычныя помнікі (Белавежа пяе, Нёман помніць, вежы дрэмлюць, хаты глядзяцца);

- параўнанні (Сафія плыве..., нібы карабель; сэрца... як молат, заб'ецца);

- гіпербалу (Калі б нават сляпым і глухім я прыйшоў да цябе...), якая падкрэслівае моц любові да Радзімы.

У складаных сказах коска ставіцца паміж галоўнай і даданай часткамі. У вершы гэта складаназалежныя сказы з даданымі азначальнымі часткамі, якія пачынаюцца са злучальнага слова «дзе» і паясняюць у галоўнай частцы ўказальны займеннік «там».

На пытанне, сфармуляванае ў пачатку верша, паэт адказвае ўсім зместам твора. Яго край — гэта ўся Беларусь: яе прырода (Белавежа, Нёман, Прыпяць, Дняпро) і яе гісторыя (вежы Навагрудка, Сафійскі сабор). Гэта месца, дзе б'ецца сэрца лірычнага героя, куды ён імкнецца ўсёй душой.