Номер 149, страница 109 - гдз по белорусскому языку 9 класс учебник Валочка, Васюковіч

149. Прачытайце тэкст. Які працэс у ім апісваецца? Вусна падзяліце тэкст на абзацы.

Сняжынкі-даждджынкі

Пад летнім сонцам высыхае раніцай ад расы трава. Вадзяная пара падымаецца ўгору на многія кіламетры, ператвараецца ў нябачны газ. Ён такі лёгкі і празрысты, што не замінае сонечным промням пранікаць на зямлю. На вялікай вышыні, дзе сорак градусаў холаду, вадзяны газ ператвараецца ў мікраскапічныя кропелькі. Патрабуецца каля мільёна такіх кропелек, каб утварылася звычайная кропелька вады. Раптоўна адна з гэтых кропелек ператвараецца ў крышталік лёду. І адразу ж крышталік прыцягвае да сябе тысячы вадзяных кропелек, якія таксама ператвараюцца ў крышталікі і вокамгненна далучаюцца да першага крышталіка. За долю секунды з крышталікаў утвараюцца сняжынкі. Іх так многа, што на зямлі магла б забушаваць сапраўдная снежная бура.

Апускаючыся, сняжынкі сутыкаюцца з кропелькамі вадзяной пары і рассыпаюцца на дробныя часцінкі, з якіх утвараецца безліч сняжынак. Калі сняжынкі апускаюцца на той бок Зямлі, дзе стаіць лета, яны ў цёплым паветры, за некалькі кіламетраў ад Зямлі, растаюць і зноў ператвараюцца ў кропелькі. З гэтых кропелек утвараюцца аблокі. Аблокі сутыкаюцца ў небе, растуць. Паступова з воблакаў утвараюцца дажджавыя хмары, якія ўрэшце болей не могуць утрымліваць у небе кроплі вады. Калі яны пачынаюць падаць на зямлю, ідзе дождж (Паводле А. Жука).

Знайдзіце ў тэксце складаназалежныя сказы. Назавіце ў іх галоўную і даданую часткі.

Выпішыце складаназалежныя сказ з дзвюма даданымі часткамі. Падкрэсліце іх граматычныя асновы.

149. У тэксце апісваецца працэс утварэння дажджу (кругаварот вады ў прыродзе).

Калі сняжынкі апускаюцца на той бок Зямлі, дзе стаіць лета, яны ў цёплым паветры, за некалькі кіламетраў ад Зямлі, растаюць і ператвараюцца ў кропелькі.