Номер 90, страница 69 - гдз по белорусскому языку 9 класс учебник Валочка, Васюковіч

90. Прачытайце тэкст, размяшчаючы сказы першага абзаца ў адпаведнасці са схемамі. Вызначце стыль і тып тэксту. Растлумачце выбар загалоўка.

1. [__________], а [__________]. 2. [__________], толькі [__________].

3. [__________], аднак [__________].

Лісце

Засохлае восеньскае лісце, аднак з кожным лістком у мяне звязана нешта дарагое сэрцу. На стале ў тонкай крыштальнай вазачцы стаіць лісце, толькі яно не зусім звычайнае. На дварэ гуляе мяцеліца, а ў мяне ў пакоі восенню пахне.

Вось ся..у на пні а ногі па калені патана..ць у ружовай пене верас... . На паляне сола..ка пахне мёдам аднак пчолы чамус..ці не гудуць. Каля но.. стаіць кошык з грыбамі. Раптам бачу: павольна падае на зямлю адзінокі жоўты лісток. Б..розавы. Пэўна(б) не звярнуў увагі на яго^M але на фоне (цёмна)зялёнага хвойнік.. нельга было не заўважыць гэтага з..лацістага пасланца восені. Я асцярожна ўзяў лісток паклаў яго ў кошык з гр..бамі і пакрочыў (да)дому (Паводле Р. Ігнаценкі).

Спішыце другі абзац тэксту, раскрываючы дужкі, устаўляючы прапушчаныя літары і расстаўляючы знакі прыпынку. У складаназлучаных сказах падкрэсліце граматычныя асновы. Вызначце сродкі сувязі частак і сэнсавыя адносіны паміж імі.

✍️ Разгледзьце карціну В. Цвіркі «Прыпяць». Што адлюстравана на карціне? Ці перадае яна змест тэксту? На аснове карціны складзіце некалькі складаназлучаных сказаў з супраціўнымі адносінамі паміж часткамі.

90. Стыль тэксту – мастацкі. Тып – апісанне з элементамі апавядання.

Загаловак "Лісце" адпавядае зместу тэксту, таму што лісце з'яўляецца цэнтральным вобразам, з якім звязаны ўсе думкі, пачуцці і дзеянні аўтара. Яно выклікае ў яго дарагія сэрцу ўспаміны і прымушае захапляцца прыгажосцю восеньскай прыроды.

1. [ На дварэ гуляе мяцеліца ], а [ у мяне ў пакоі восенню пахне ].

2. [ На стале ў тонкай крыштальнай вазачцы стаіць лісце ], толькі [ яно не зусім звычайнае ].

3. [ Засохлае восеньскае лісце ], аднак [ з кожным лістком у мяне звязана нешта дарагое сэрцу ].

Вось сяджу на пні, а ногі патанаюць у ружовай пене верасу. На паляне соладка пахне мёдам, аднак пчолы чамусьці не гудуць. Каля ног стаіць кошык з грыбамі. Раптам бачу: павольна падае на зямлю адзінокі жоўты лісток. Бярозавы. Пэўна б, не звярнуў увагі на яго, але на фоне цёмна-зялёнага хвойніку нельга было не заўважыць гэтага залацістага пасланца восені. Я асцярожна ўзяў лісток, паклаў яго ў кошык з грыбамі і пакрочыў дадому.

У складаназлучаных сказах:
Вось сяджу на пні, а ногі патанаюць у ружовай пене верасу. Сродак сувязі – злучнік а. Адносіны – супастаўляльныя.
На паляне соладка пахне мёдам, аднак пчолы чамусьці не гудуць. Сродак сувязі – злучнік аднак. Адносіны – супастаўляльныя.
Пэўна б, не звярнуў увагі на яго, але на фоне цёмна-зялёнага хвойніку нельга было не заўважыць гэтага залацістага пасланца восені. Сродак сувязі – злучнік але. Адносіны – супастаўляльныя.

На карціне В. Цвіркі «Прыпяць» адлюстраваны маляўнічы восеньскі пейзаж: рака, вясковая хата на беразе, дрэвы ў залатым і чырвоным убранні, птушкі, што ляцяць у вырай. Карціна перадае агульны настрой тэксту, бо яна, як і тэкст, напоўнена захапленнем прыгажосцю восені, яе яркімі фарбамі і лёгкім сумам.

На карціне ўжо глыбокая восень, але прырода яшчэ цешыць вока сваімі яркімі фарбамі. Неба пакрыта хмарамі, аднак сонечнае святло прабіваецца скрозь іх і асвятляе жоўтае лісце. Хутка наступяць халады, затое ўспаміны пра гэту залатую пару застануцца надоўга.