Номер 206, страница 152 - гдз по белорусскому языку 9 класс учебник Валочка, Васюковіч

206. Прачытайце складаныя сказы з рознымі відамі сувязі частак. Вызначце ў гэтых сказах сэнсавыя (логіка-структурныя) часткі і сродкі іх сувязі.

1. Ён зірнуў на бацьку глыбокімі вачыма, яны былі цёмныя, амаль чорныя, і гэта сведчыла аб тым, што ён хвалюецца (Б. Мікуліч). 2. Хмара на гарадок найшла неспадзявана: свяціла нізкае сонца, і раптам у вокнах пацямнела (І. Чыгрынаў). 3. Любіць прызначана мне лёсам, я не памру, пакуль люблю (А. Пісьмянкоў). 4. Душою не крыві, бо чалавечы век усё ж кароткі, і водгуллем у кожнага ў крыві азвалася могуць прашчуры і продкі (С. Грахоўскі). 5. Дзень, што пражыты без працы, знікне ў шумлівай мітусні: ён не запомніцца і хутка забудзецца (А. Зарыцкі). 6. Вішні ды слівы ўжо адцвіталі, але яблыні абсыпаліся самай квеценню, ад якой ноч, здавалася, спачывала ў святле пражытага дня (В. Карамазаў).

Складзіце схемы 2-3 сказаў.

1. Складаны сказ з рознымі відамі сувязі: бяззлучнікавай, злучальнай і падпарадкавальнай. Першая частка (Ён зірнуў на бацьку глыбокімі вачыма) і другая (яны былі цёмныя, амаль чорныя) звязаны бяззлучнікавай сувяззю са значэннем паяснення. Блок з першай і другой частак звязаны з трэцяй (гэта сведчыла аб тым) злучальным злучнікам і. Трэцяя і чацвёртая часткі (што ён хвалюецца) звязаны падпарадкавальнай сувяззю (даданая частка далучаецца да галоўнай злучнікам што).

2. Складаны сказ з рознымі відамі сувязі: бяззлучнікавай і злучальнай. Першая частка (Хмара на гарадок найшла неспадзявана) звязана з блокам другой (свяціла нізкае сонца) і трэцяй (раптам у вокнах пацямнела) частак бяззлучнікавай сувяззю са значэннем паяснення (сродак сувязі — інтанацыя). Другая і трэцяя часткі звязаны паміж сабой злучальным злучнікам і.

3. Складаны сказ з рознымі відамі сувязі: бяззлучнікавай і падпарадкавальнай. Першая частка (Любіць прызначана мне лёсам) і другая (я не памру) звязаны бяззлучнікавай сувяззю са значэннем выніку. Другая і трэцяя часткі (пакуль люблю) звязаны падпарадкавальнай сувяззю (даданая акалічнасная частка часу далучаецца да галоўнай злучнікам пакуль).

4. Складаны сказ з рознымі відамі сувязі: падпарадкавальнай і злучальнай. Галоўная частка (Душою не крыві) звязана з дзвюма аднароднымі даданымі часткамі прычыны: першая (чалавечы век усё ж кароткі) далучаецца злучнікам бо, другая (водгуллем у кожнага ў крыві азвацца могуць прашчуры і продкі) — злучнікам і.

5. Складаны сказ з рознымі відамі сувязі: падпарадкавальнай і бяззлучнікавай. Першая частка (Дзень ... знікне ў шумлівай мітусні) і другая (што пражыты без працы) утвараюць складаназалежны сказ (даданая азначальная частка далучаецца да галоўнай злучальным словам што). Гэты блок звязаны з трэцяй часткай (ён не запомніцца і хутка забудзецца) бяззлучнікавай сувяззю са значэннем паяснення.

6. Складаны сказ з рознымі відамі сувязі: злучальнай і падпарадкавальнай. Першая частка (Вішні ды слівы ўжо адцвіталі) і другая (яблыні абсыпаліся самай квеценню) звязаны злучальным супраціўным злучнікам але. Другая і трэцяя часткі (ад якой ноч, здавалася, спачывала ў святле пражытага дня) утвараюць складаназалежны сказ (даданая азначальная частка далучаецца да галоўнай злучальным словам ад якой).

Схемы сказаў:

2. [ ] : [ ], і [ ].

3. [ ] , [ ], (пакуль ...).