Номер 12, страница 13 - гдз по белорусскому языку 9 класс учебник Валочка, Васюковіч

12. Прачытайце тэкст, вызначце яго тэму. Абгрунтуйце падзел тэксту на абзацы, вызначце падтэмы і мікратэмы. Дайце ім назвы.

Раніцаю, як звычайна, Арцёмка прыбег у альтанку*, каб паназіраць за бусламі. Але ў той дзень яны паводзілі сябе неяк нязвыклаᶜ: кружылі вакол дрэва, то апускаючыся амаль да самай зямлі, то зноў набіраючы вышыню, і ўвесь час трывожна клекаталі. Падышоўшы бліжэй, Арцёмка ўбачыў, што ў траве пад дрэвам бездапаможнаᶜ трапечацца малое бусляня. Напэўна, неасцярожна крутнулася і выпала з гнязда.ᶜh

Арцёмка паклікаў дзеда. Удвух яны ўважліва агледзелі перапалоханае, насцярожанае бусляня. На шчасце, ні крылы, ні лапкі ў яго не былі пашкоджаны. Аднак самастойная вярнуцца ў гняздо птушаня не магло: ці то балюча ўдарылася, ці то яшчэ не хапала сілы.

Дзеду з Арцёмкам самім рады даць не ўдалося. Залезці на высокае дрэва яны не змаглі, а такой лесіцы, каб яна дастала да буслянкі, у іх не было. Тады дзядуля патэлефанаваў мясцовым ратавальнікам. Тыя прыехалі на машыне з кранам і за некалькі хвілін даставілі няўдачлівую малечу ў гняздо (Паводле З. Прыгодзіча).

Знайдзіце ў апошнім абзацы тэксту фразеалагізм, растлумачце яго значэнне. Складзіце і запішыце складаны план тэксту. Памятайце, што назвы падтэм звычайна суадносяцца з простым планам, а дабаўленне назваў мікратэм ператварае просты план у складаны.

Тэма тэксту: выратаванне бусляняці, якое выпала з гнязда; спагадлівыя адносіны людзей да птушак.

У апошнім абзацы тэксту ёсць фразеалагізм даць рады, што азначае "справіцца з чым-небудзь, пераадолець якія-небудзь цяжкасці, знайсці выйсце са становішча".

Складаны план тэксту

1. Трывога ў буслінай сям’і.

а) Нязвыклыя паводзіны дарослых буслоў.

б) Бусляня, якое выпала з гнязда.

2. Агляд птушаняці.

а) На шчасце, птушаня не пашкоджана.

б) Самастойна вярнуцца ў гняздо бусляня не можа.

3. Выратаванне малога.

а) Няўдалая спроба дзеда і ўнука дапамагчы.

б) Ратавальнікі вяртаюць птушаня ў гняздо.